Wat is een allergie nu echt?

Overgevoeligheid is nog geen allergie, maar hoe herken je het verschil? Wie zegt allergisch te zijn aan katten, pollen of melk, gebruikt het woord misschien net iets te gemakkelijk. Want wat is een allergie nu écht? Wanneer spreken we van een echte allergie en wanneer is het eerder een intolerantie, gevoeligheid of tijdelijke reactie?

In deze blog leggen we je uit wat een allergie precies is, hoe ze ontstaat, welke vormen er zijn en hoe je weet of jij of je kind een allergie heeft.

Wat is een allergie?

Een allergie is een overdreven reactie van je afweersysteem op een stof, een allergeen, die eigenlijk onschadelijk is. Denk aan bijvoorbeeld pollen, huisstofmijt, bepaalde voedingsmiddelen of dieren. Bij een allergie beschouwt je lichaam deze stoffen als gevaarlijk. Je immuunsysteem maakt antistoffen aan die bij contact met het allergeen een reactie veroorzaken.

Gevolg? Je lichaam gaat zich verweren en jij krijgt last van jeuk of huiduitslag, je moet niezen, braken, krijgt zwellingen of zelfs moeite met ademhalen.

Wat is een allergie? In één zin gezegd: een allergie is een abnormale en overdreven reactie op iets wat normaal geen reactie zou mogen uitlokken.

Wat is het verschil tussen een allergie en een intolerantie?

Het is belangrijk om een allergie niet te gaan verwarren met een intolerantie of een gevoeligheid.

Een intolerantie zoals lactose-intolerantie, heeft niets te maken met je immuunsysteem, maar met je spijsvertering. Je lichaam kan een bepaald voedingsmiddel of bestanddeel niet goed verteren. Een reactie doet zich meestal pas later voor.
Een overgevoeligheid kan wel klachten geven, maar zonder dat er antistoffen of een immuunreactie aan te pas komt.
Bij een echte allergie is het immuunsysteem wel betrokken, worden er wel antistoffen gevormd en treedt er snel – meestal binnen de twee uur - een reactie op. De gevolgen kunnen ernstiger zijn, soms zelfs levensbedreigend.

Hoe ontstaat een allergie?

Je wordt niet geboren met een allergie, maar je kunt er wél aanleg voor hebben. In sommige families komen allergieën vaker voor, de kans is dan groter dat je zelf ook een allergie ontwikkelt, maar niet elk familielid heeft dezelfde allergie. Het is dus niet letterlijk erfelijk.

Om allergisch te worden, moet je ooit een eerste contact gehad hebben met het allergeen. Bij een volgende blootstelling herkent je lichaam die stof en ontstaat een allergische reactie.

Opvallend is dat allergieën ook plots kunnen ontstaan. Soms ontwikkelt een allergie zich pas op volwassen leeftijd. Een allergie kan ook verdwijnen. Zo groeien veel kinderen bijvoorbeeld over hun melk- of ei-allergie heen.

Zijn er verschillende soorten allergieën?

Zeker. Enkele verschillende soorten allergieën zijn onder andere:

allergische rhinitis (= ontsteking van het slijmvlies van de neus) waar pollenallergie en allergie voor huisstofmijt of huisdieren bijhoren.
allergie voor bijen- of wespengif
allergische astma
contactallergie
voedselallergie

…

Allergieën komen ook in verschillende gradaties. Ze kunnen mild tot ernstig zijn en je dagelijks leven lastig(er) maken.

Een milde allergie uit zich in lichte symptomen. Bijvoorbeeld enkel in jeuk in de mond of lippen na het eten van bepaalde fruitsoorten. vaak bij een kruisallergie (bv. tussen berkenpollen en appels of noten).
Bij een ernstige allergie spreken we van anafylaxie: een plotselinge, hevige reactie waarbij de bloeddruk daalt, de luchtwegen vernauwen en bewustzijnsverlies kan optreden. Dit vereist onmiddellijke medische hulp.

De ernst van een allergie hangt af van het type allergeen, de gevoeligheid van je lichaam en de hoeveelheid van het allergeen waarmee je in contact komt.

Kan een allergie verdwijnen?

Dat kan in sommige gevallen. Bepaalde allergieën zoals melk- en ei-allergie verdwijnen bij nogal wat jonge kinderen spontaan tijdens het opgroeien.

Hardnekkige vormen van hooikoorts kun je behandelen met desensibilisatie of “immunotherapie”. In dat geval word je in een gecontroleerde omgeving stap voor stap blootgesteld aan datgene waar je allergisch voor bent. Zo bouw je de gevoeligheid voor het allergeen af. Let wel, desensibilisatie gebeurt het best onder begeleiding van een arts of allergoloog.

Wanneer raadpleeg je best een arts?

Vermoed je dat jij of je kind een allergie heeft, laat dit dan correct onderzoeken. Een allergietest (via huidtest of bloedonderzoek) kan duidelijkheid bieden.

Zelf een diagnose stellen of zomaar allergenen vermijden zonder medisch advies is niet verstandig. Een correcte diagnose en medisch verantwoorde aanpak zijn de grootste troeven voor de beste behandeling.

Meer weten over allergieën?

Lees dan zeker ook volgende blogs:

Blijf op de hoogte en bij twijfel, raadpleeg altijd een arts.

Wat is een allergie nu echt? Uitleg, symptomen en verschil met intolerantie