Wat is Longkanker? Alles wat je moet weten over deze ziekte
Longkanker is een kanker die, zoals de naam doet vermoeden, in de longen ontstaat. Een andere term hiervoor is longcarcinoom. Maar wanneer krijg je longkanker? Dit is het geval zodra bepaalde cellen zich in de longen ongelimiteerd beginnen te vermenigvuldigen en zo een tumor vormen. Op alle mogelijke vragen die longkanker met zich meebrengt, geeft Professor Dr. Ingel Demedts, pneumoloog in het AZ Delta, in deze blog een duidelijk antwoord.
Risicofactoren en oorzaken van longkanker
We stelden Dr. Demedts de vraag welke factoren het meest bijdragen aan de ontwikkeling van longkanker. “Traditioneel wordt altijd roken vermeld,” aldus de arts. Roken is een goedgekende risicofactor, maar daarnaast spelen ook asbest, radon en vermoedelijk ook luchtvervuiling hierin een belangrijke rol. “Zelfs 20 à 30 jaar na de blootstelling kan contact met asbest leiden tot het ontwikkelen van longkanker. Blootstelling aan zowel sigaretten als aan asbest verdubbelt het risico: iemand die met asbest heeft gewerkt en roker is, heeft een vermenigvuldigd risico op het krijgen van de ziekte,” vertelde Prof. Demedts.
Hij gaat verder: “We vermoeden dat luchtvervuiling ook een rol zou kunnen spelen. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd, in die zin dat dit moeilijker te onderzoeken is. Je kan aan mensen makkelijk vragen ‘hoeveel rook je’ of ‘hoeveel heb je gerookt’, maar als vraagt aan hoeveel luchtvervuiling ze zijn blootgesteld, kan niemand daar een exact getal op kleven. Dit is moeilijk te onderzoeken, maar zal voor een aantal mensen wel een rol spelen.”
Is longkanker erfelijk?
“Er zijn wel mutaties die een rol spelen, maar dat wordt vaak verward met erfelijkheid. Mutaties in de genen zorgen ervoor dat tumoren, dat die cellen zich beginnen ongewoon te gedragen, maar dit heeft niets met erfelijkheid te maken,” aldus Dr. Demedts. Het gaat immers om mutaties die ontstaan na de geboorte, onder invloed van bvb sigarettenrook. Longkanker is dus geen ziekte die door erfelijkheid wordt overgedragen.
Soorten longkanker
Longkanker kan worden onderverdeeld in twee soorten: kleincellige en niet-kleincellige longkanker. “Om te bewijzen dat het om longkanker gaat, wordt een stukje weefsel (met noemt dit een biopsie) uit één van de letsels bekeken onder de microscoop. Dit onderzoek kan dan een onderscheid maken tussen deze twee soorten longkanker, maar deze opdeling zou ons te ver leiden,” aldus Dr. Demedts. “Beter en relevanter is het om een onderscheid te maken tussen de verschillende stadia van de ziekte.”
Stadia (1, 2, 3 & 4) van longkanker
De stadia van longkanker geven de ernst van de ziekte weer en duiden aan waar de tumor precies zit. In stadium 1 en 2 is dit beperkt tot de longen zelf. “Bij kleinere tumoren spreken we over stadium 1, bij grotere stadium 2,” legt Dr. Demedts uit. In het 3e stadium bevindt de kanker zich niet enkel meer in de longen, maar ook in de klieren tussen beide longen. Van stadium 4 is er sprake bij uitzaaiingen in andere organen dan de longen. “Dit is van belang voor het bepalen van de prognose en de behandeling. Aangezien de ziekte in de beginstadia weinig klachten geeft, wordt longkanker bij een meerderheid van de patiënten pas gevonden in een laattijdig stadium, waardoor geen operatie meer mogelijk is. Daarom is het tijdig raadplegen van een arts zeer sterk aanbevolen.”
Wat is longvlieskanker?
Longvlieskanker of mesothelioom is een tumor die ontstaat in het longvlies, niet in de longen zelf. Dit is een zeldzame vorm van kanker die wordt uitgelokt door blootstelling aan asbest. Vooral in regio’s waar asbestindustrie is geweest, zoals in havens, de Eternitfabrieken rond Sint-Niklaas of het Antwerpse, komt longvlieskanker vaker voor.
Dr. Demedts wijst erop dat het omgekeerd ook kan: “Een patiënt kan geconfronteerd worden met een longkanker, die dus ontstaat in de longen, en vervolgens uitzaait naar het longvlies. In dit geval spreekt men over longkanker en niet over longvlieskanker.”
Symptomen van longkanker
Hoe kan je longkanker vaststellen? De symptomen van longkanker variëren afhankelijk van het type en stadium van de ziekte, maar kunnen in de vroege stadia vaag of zelfs afwezig zijn. De afwezigheid of het te laat opmerken van aanwezige symptomen zorgt er dan ook voor dat de ziekte vaak in een te laat en dus moeilijker te genezen stadium wordt ontdek. Veelvoorkomende symptomen van longkanker zijn:
- Aanhoudende hoest: Een aanslepende hoest die niet verdwijnt of erger wordt na verloop van tijd, is vaak één van de eerste tekenen van longkanker. Mensen die roken, denken vaak spontaan aan een 'rokershoest', maar ook in deze gevallen is vroegtijdige screening ten zeerste aangeraden.
- Bloed ophoesten: Dit kan variëren van kleine hoeveelheden bloed in het slijm tot meer significante hoeveelheden, maar komt in mindere mate voor.
- Kortademigheid: Naarmate de tumor groeit, kan hij de luchtwegen blokkeren, wat leidt tot ademhalingsmoeilijkheden. Dit symptoom wordt vaak verergerd door fysieke activiteit.
- Pijn op de borstkas: Een aanhoudende pijn of druk op de borst kan worden veroorzaakt door de druk van de tumor.
- Vermageren: Dit gaat om een aanzienlijk gewichtsverlies zonder veranderingen in het eetpatroon.
- Veelvuldig longinfecties doen: Ook infecties zoals bronchitis of longontsteking die regelmatig terugkeren, kunnen wijzen op longkanker.
Op welke leeftijd komt longkanker het meest voor?
Hoewel jongere mensen ook longkanker kunnen krijgen, komt de ziekte vooral voor bij mensen van middelbare leeftijd of ouder, met een piek rond de leeftijd van 68 à 70 jaar.
Belang van een vroege opsporing van longkanker
Een vroegtijdige opsporing van longkanker biedt grotere kansen op een succesvolle behandeling. Helaas wordt deze ziekte vaak pas ontdekt wanneer er al sprake is van uitzaaiingen. Screening bij risicogroepen, zolang langdurige rokers, kan helpen om de ziekte in een vroeg stadium te ontdekken en zo de kansen op genezing te verhogen. “Wie symptomen ervaart zoals een aanhoudende hoest, onverklaarbaar gewichtsverlies of één van de andere hierboven opgesomde symptomen, raadpleegt best zo snel mogelijk de huisarts,” drukt Dr. Demedts op het hart.
Patiëntenvereniging Prolong
De diagnose longkanker is voor patiënten en hun naasten een zware dobber. Wie nood heeft aan een gesprek met lotgenoten of met andere vragen zit, kan steeds terecht bij de patiëntenvereniging Prolong. Deze vereniging ondersteunt patiënten niet alleen, maar organiseert ook regelmatig informatieve voordrachten en ontspannende activiteiten om zowel de patiënt als zijn of haar familie tot rust te laten komen. Bezoek de website van Prolong voor meer informatie.
Lees ook
